Tốc độ trung bình và vận tốc trung bình.

Phân biệt tốc độ trung bình và vận tốc trung bình. Hướng dẫn chi tiết.

Những Điều Thú Vị Chỉ 5% Người Biết

Advertisement
Advertisement

Tốc độ trung bình được tính bằng quãng đường vật đã đi được chi cho thời gian dịch chuyển. Vận tốc trung bình lại được tính bằng độ dời chia cho thời gian. Từ đây dẫn tới sự khác nhau giữa tốc độ và vận tốc.

1. Phân biệt tốc độ trung bình và vận tốc trung bình


chú ý video sẽ phát sau khi hoàn tất xem quảng cáo

a. Nội dung cần tìm hiểu

Trong video này thầy Trí sẽ cùng các bạn tìm hiểu xem tốc độ trung bìnhvận tốc trung bình khác nhau ở điểm nào. Và tại sao khi xử lý vi phạm hành chính nếu chúng ta chạy quá nhanh, công an giao thông sẽ bắt lỗi vượt quá tốc độ cho phép chứ không phải vượt quá vận tốc cho phép?

b. Tốc độ trung bình và vận tốc trung bình

hinh-anh-phan-biet-toc-do-trung-binh-va-van-toc-trung-binh-76-0

Vậy để phân biệt vận tốc và tốc độ, chúng ta cần xác định chính xác quãng đường hoặc độ dời mà vật đi được. Ngoài ra, trong chuyển động thẳng không đổi chiều và hướng, vận tốc và tốc độ của vật trùng nhau.

2. Tốc độ trung bình khi mỗi quãng đường nhỏ vật có vận tốc khác nhau


chú ý video sẽ phát sau khi hoàn tất xem quảng cáo

a. Nội dung cần tìm hiểu

Trong trường hợp mỗi quãng đường nhỏ, vật chuyển động với vận tốc khác nhau, ta phải làm sao để giải quyết bài toán này. Mời các bạn xem video nhé!

b. Tốc độ trung bình khi mỗi quãng đường nhỏ vật có vận tốc khác nhau

Trong chủ đề này chúng ta sẽ xét dạng bài toán, khi một chiếc xe chuyển động trên một con đường với nhiều tốc độ khác nhau. Ví dụ, nửa đoạn đường đầu xe chuyển động với vận tốc v1 và nửa đoạn đường sau xe chuyển động với vận tốc v2. Xác định tốc độ trung bình trên cả quãng đường. 

Chúng ta nhắc lại kiến thức về tốc độ trung bình:

- Tốc độ trung bình là thương số giữa quãng đường đi được và thời gian đi hết quãng đường đó:  v¯ = St = St2 - t1 (m/s).

- Tốc độ trung bình đặc trưng cho mức độ nhanh hay chậm của chuyển động. 

Khi đó, tốc độ trung bình khi mỗi quãng đường nhỏ vật có vận tốc khác nhau: vAB¯ = S1 +S2 + S3t1 +t2 + t3 = ΣSΣt (m/s).

c. Bài tập ví dụ

Quãng đường AB dài 60 km, Một xe ô tô chạy từ A đến B. Ở nửa đoạn đường đầu xe chạy với tốc độ 40 km/h. Ở nửa đoạn đường sau xe chạy với tốc độ 60 km/h. Hãy xác định tốc độ trung bình của xe trên cả đoạn đường AB.

Tóm tắt

S1 = 30 km; v1 = 40 km/hS2 = 30 km; v2 = 60 km/hvAB¯ = ?

hinh-anh-toc-do-trung-binh-khi-moi-quang-duong-nho-vat-co-van-toc-khac-nhau-85-0

Thời gian ô tô đi hết quãng đường AC: tAC = SACvAC = 3040 = 0,75 (h)

Thời gian ô tô đi hết quãng đường CB: tCB = SCBvCB = 3060 = 0,5 (h)

Tốc độ trung bình của xe trên cả đoạn đường AB: vAB¯ = SABtAB=SAC + SCBtAC + tCB =601,25 = 48 ((km/h)


Thông Tin Tác Giả

Ekip congthucvatly.com


Các bài giảng liên quan Tốc độ trung bình và vận tốc trung bình.

CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC

8647244   24/02/2022

Vật lý 10. Chuyển động cơ học là gì? Gốc tọa độ, gốc thời gian, chiều dương, hệ quy chiếu. Chất điểm là gì? Quỹ đạo chuyển động là gì? Tổng hợp công thức và bài giảng liên quan tới chuyển động cơ học.


Advertisement

Các công thức liên quan


S=x-xo=v.t

S=S1+S2+.....+Sn

Quãng đường

a/Định nghĩa

Quãng đường S là tổng độ dịch chuyển mà vật đã thực hiện được mang giá trị dương. 

Trong chuyển động thẳng đều, quãng đường mang tính tích lũy, nó có thể khác với độ dời . Ví dụ, khi vật đi theo chiều âm tọa độ của vật giảm dần dẫn tới độ dời mang giá trị âm để tìm quãng đường ta lấy trị tuyệt đối của độ dời.

hinh-anh-cong-thuc-xac-dinh-quang-duong-cua-vat-trong-chuyen-dong-thang-8-0

S=x

Đối với vật chuyển động thẳng theo chiều dương đã chọn thì quãng đường chính là độ dời.

hinh-anh-cong-thuc-xac-dinh-quang-duong-cua-vat-trong-chuyen-dong-thang-8-1

Trong thực tế khi làm bài tập, người ta thường chọn xo=0 (vật xuất phát ngay tại gốc tọa độ). Chiều dương là chiều chuyển động nên thường có S=x (quãng đường đi được bằng đúng tọa độ lúc sau của vật).

b/Công thức:

S=x-x0=vt

Chú thích:

S: là quãng đường (m).

x, xo: là tọa độ của vật ở thời điểm đầu và sau (m).

v: vận tốc của chuyển động (m/s)

t: thời gian chuyển động (s)

c/Lưu ý:

Trong trường hợp xe đi nhiều quãng đường nhỏ với tốc độ khác nhau. Thì quãng đường mà xe đã chuyển động được chính là bằng tổng những quãng đường nhỏ đó cộng lại với nhau.

S=S1 +S2+.....+Sn


Xem thêm

Δx=x2-x1

hinh-anh-do-doi-trong-chuyen-dong-thang-do-dich-chuyen-4-0

Định nghĩa: Độ dời là hiệu số giữa hai tọa độ của vật.

Đơn vị tính: m, km, cm.

 

Chú thích:

Δx: là độ dời của vật (m).

x2, x1: là tọa độ của vật ở thời điểm 2 và 1 (m).


Xem thêm

v¯=ΣSΣt=S1+S2+S3t1+t2+t3=SS1v1+S2v2+S3v3

hinh-anh-toc-do-trung-binh-khi-moi-quang-duong-nho-vat-co-van-toc-khac-nhau-823-0

Với S là quãng đường từ A đến B.

t1,t2,t3 thời gian trên từng quãng đường.


Xem thêm

v=SΔt=St2-t1

Tốc độ trung bình

a/Định nghĩa:

Tốc độ trung bình là thương số giữa quãng đường vật đi được và thời gian đi hết quãng đường đó.

b/Ý nghĩa : đặc trưng cho mức độ nhanh hay chậm của chuyển động.

c/Công thức

v=St

Chú thích:

v: tốc độ trung bình của vật (m/s).

S: quãng đường vật di chuyển (m).

Δt: thời gian di chuyển (s).

t2, t1: thời điểm 1 và 2 trong chuyển động của vật (s).

hinh-anh-toc-do-trung-binh-6-0

Ứng dụng : đo chuyển động của xe (tốc kế)

Lưu ý : Tốc độ trung bình luôn dương và bằng với độ lớn vận tốc trung bình trong bài toán chuyển động một chiều.

hinh-anh-toc-do-trung-binh-6-1Vận động viên người Na Uy đạt kỉ lục thế giới với bộ môn chạy vượt rào trên quãng đường 400 m trong 43.03 giây (v=8.7 m/s) tại Olympic Tokyo 2020.


Xem thêm

Vtb=ΔxΔt=x2-x1t2-t1

a/Định nghĩa:

Vận tốc trung bình là thương số giữa độ dời vật di chuyển được và thời gian di chuyển hết độ đời đó.

b/Công thức

vtb=xt=x2-x1t2-t1

Chú thích:

Vtb: vận tốc trung bình của vật (m/s).

Δx: độ dời của vật (m).

Δt: thời gian chuyển động của vật (s).

x2, x1: tọa độ của vật ở vị trí 1 và 2 (m)

t2, t1: thời điểm 1 và 2 trong chuyển động của vật (s)

Lưu ý

+ Vận tốc trung bình có thể âm hoặc dương tùy theo cách chọn chiều dương. Khi chọn chiều dương cùng chiều chuyển động vận tốc trung bình mang giá trị dương. Ngược lại, khi chọn chiều dương ngược chiều chuyển động vận tốc trung bình mang giá trị âm.

+ Vận tốc trung bình qua hai tọa độ có độ lớn giống nhau trong mọi hệ quy chiếu.

+ Một vật đi A đến B rồi từ B về A thì vận tốc trung bình trên cả quá trình bằng không dù đi trên đoạn đường với vận tốc khác nhau. Lúc này vận tốc trung bình  không thể hiện được mức độ nhanh chậm của chuyển động.

vtbABA=x2-x1t=xA-xAt=0


Xem thêm

Advertisement

Lý thuyết liên quan



Định nghĩa: Chuyển động tịnh tiến của một vật rắn là chuyển động trong đó đường thẳng nối hai điểm bất kì của vật luôn song song với chính nó.

hinh-anh-chuyen-dong-tinh-tien-60-0


Xem thêm


Một hệ qui chiếu gồm

  • vật làm mốc (vật mốc);
  • hệ toạ độ gắn với vật mốc;
  • gốc thời gian.

hinh-anh-he-qui-chieu-35-0


Xem thêm


Quỹ đạo là đường mà chất điểm vạch ra trong không gian khi chuyển động.

 

hinh-anh-quy-dao-chuyen-dong-34-0

Khi chú chim trong game Angry Bird được bắn ra sẽ có quỹ đạo parabol (chấm trắng) được vạch ra.


Xem thêm


Một vật chuyển động được coi là một chất điểm nếu kích thước của nó rất nhỏ so với độ dài đường đi (hoặc so với những khoảng cách mà ta đề cập đến). 

(* )Trong phạm vi khảo sát chương động học, các vật chuyển động đều được xem là chất điểm.

 

hinh-anh-chat-diem-33-0

Chiếc xe đạp được xem là chất điểm.

 


Xem thêm


Chuyển động cơ của một vật (gọi tắt là chuyển động) là sự thay đổi vị trí của vật đó so với các vật khác theo thời gian.

 

hinh-anh-chuyen-dong-co-32-0

Sau khoảng thời gian, xe thay đổi vị trí so với chậu hoa (vật làm mốc). 


Xem thêm


Trong cơ học, vận tốc và tốc độ là hai đại lượng khiến chúng ta dễ nhầm lẫn. Vận tốc và tốc độ đều biểu diễn mức độ nhanh/chậm của chuyển động. Vậy chúng ta sẽ cùng nhau phân biệt thông qua bảng bên dưới nhé.

hinh-anh-phan-biet-van-toc-va-toc-do-trong-chuyen-dong-co-41-0

Vậy để phân biệt vận tốc và tốc độ, chúng ta cần xác định chính xác quãng đường hoặc độ dời mà vật đi được. Ngoài ra, trong chuyển động thẳng không đổi chiều và hướng, vận tốc và tốc độ của vật trùng nhau.


Xem thêm

Advertisement

Các câu hỏi liên quan

có 20 câu hỏi trắc nghiệm và tự luận vật lý


Bài toán xác định tọa độ của chuyển động cơ học.

Cho hệ tọa độ và các điểm như hình vẽ.

hinh-anh-bai-toan-xac-dinh-toa-do-cua-chuyen-dong-co-hoc-845-0

Tự luận Dễ

Tính vận tốc trung bình của xe.

Một ôtô chuyển động nửa đoạn đường đầu tiên với vận tốc  12km/h nửa đoạn đường còn lại chuyển động với vận tốc 20km/h

Tự luận Trung bình

Tính vận tốc trung bình của ôtô trong suốt thời gian chuyển động?

Một ôtô chuyển động trong 1/3 quãng đường đầu tiên với vận tốc 30km/h, 1/3 quãng đường kế tiếp với vận tốc  20km/h, phần còn lại ôtô chuyển động với vận tốc 10km/h

Tự luận Trung bình
Advertisement

Tính vận tốc trung bình của ôtô trong suốt quãng đường chuyển động?

Một ôtô chuyển động trong 50(km) đầu với vận tốc 25 (km/h)70(km) còn lại ôtô chuyển động với vận tốc 35 ( km/h)

 

Tự luận Trung bình

Tính vận tốc trung bình của ôtô trong suốt thời gian chuyển động?

Một ôtô chuyển động trong 5 giờ, biết trong hai giờ đầu ôtô chuyển động với vận tốc 60 ( km/h), 3 giờ còn lại ôtô chuyển động với vận tốc 40 (km/h)

Tự luận Trung bình

Một chất điểm chuyển động dọc theo hải cạnh của một tam giác đều mất 2s. Tìm câu trả lời đúng.

Một chất điểm chuyển động dọc theo hai cạnh liên tiếp của một tam giác đều cạnh 20 cm mất 2 s. Chọn kết luận sai:

hinh-anh-mot-chat-diem-chuyen-dong-doc-theo-hai-canh-cua-mot-tam-giac-deu-mat-2s-tim-cau-tra-loi-dung-1141-0

Trắc nghiệm Dễ  Có Video
Xem tất cả câu hỏi liên quan Làm bài tập
Advertisement

Các Bài Viết Được Xem Nhiều Nhất

Công thức vật lý 12 chương 1: dao động cơ, bài 2: con lắc lò xo

Tổng Hợp Công Thức Vật Lý

247866

Tổng hợp các công thức vật lý 12 chương 1: dao động cơ, bài 2: con lắc lò xo, hướng dẫn chi tiết từng công thức, các biến, hằng số, bài tập liên quan

Công thức vật lý 12 chương 7: hạt nhân nguyên tử, bài 3: phóng xạ

Tổng Hợp Công Thức Vật Lý

2047668

Tổng hợp các công thức vật lý 12 chương 7: hạt nhân nguyên tử, bài 3: phóng xạ, hướng dẫn chi tiết từng công thức, các biến, hằng số, bài tập liên quan

Công thức vật lý 12 chương 7: hạt nhân nguyên tử, bài 2: năng lượng liên kết của hạt nhân, phản ứng hạt nhân

Tổng Hợp Công Thức Vật Lý

1947662

Tổng hợp các công thức vật lý 12 chương 7: hạt nhân nguyên tử, bài 2: năng lượng liên kết của hạt nhân, phản ứng hạt nhân, hướng dẫn chi tiết từng công thức, các biến, hằng số, bài tập liên quan

Công thức vật lý 11 chương 6: khúc xạ ánh sáng, bài 26: khúc xạ ánh sáng

Tổng Hợp Công Thức Vật Lý

9747616

Tổng hợp các công thức vật lý 11 chương 6: khúc xạ ánh sáng, bài 26: khúc xạ ánh sáng, hướng dẫn chi tiết từng công thức, các biến, hằng số, bài tập liên quan

Advertisement

Công thức vật lý 12 chương 1: dao động cơ, bài 1: tổng quan về dao động điều hòa

Tổng Hợp Công Thức Vật Lý

147577

Tổng hợp các công thức vật lý 12 chương 1: dao động cơ, bài 1: tổng quan về dao động điều hòa, hướng dẫn chi tiết từng công thức, các biến, hằng số, bài tập liên quan

Advertisement
Advertisement


Tin Tức Liên Quan

Doanh thu từ quảng cáo giúp chúng mình duy trì nội dung chất lượng cho website

  Cách tắt chặn quảng cáo  

Tôi không muốn hỗ trợ (Đóng) - :(

Bạn hãy tắt trình chặn quảng cáo
Loading…